Κυριακή, 9 Οκτωβρίου 2016

Χάππυ νταίη/ Happy day(1976) του Παντελή Βούλγαρη

Ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης σε ένα ξερονήσι αποτελεί το κολαστήριο των εξόριστων κρατουμένων. Ανακρίσεις, βία ψυχολογική αλλά και φυσική, καψώνια και βασανιστήρια, συνθέτουν την καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν εκεί. Ένας κρατούμενος, που αρνείται να υποκύψει, υποβάλλεται σε βασανιστήρια και προσπαθώντας να αποδράσει πέφτει στη θάλασσα. Όταν η βασίλισσα επισκέπτεται το νησί, οι δεσμοφύλακες ανακαλύπτουν τον δραπέτη και τον δολοφονούν χωρίς δισταγμό, αφού τον θεωρούσαν ήδη νεκρό.



Σ’ ένα νησί ( Μακρόνησος) που το καίει ο ήλιος και το δέρνουν οι άνεμοι ένα στρατόπεδο πολιτικών κρατουμένων περιμένει την  επίσκεψη της «Μεγάλης Μητέρας» (Η βασιλομήτωρ Φρειδερίκη) ετοιμάζοντας προς τιμή της μια γιορτή. Ένας κρατούμενος που αρνείται επίμονα να δηλώσει μεταμέλεια, εξαφανίζεται και οι αρχές του στρατοπέδου τον δηλώνουν νεκρό ως αυτόχειρα,  όμως τη μέρα της επίσημης επίσκεψης και κατά τη διάρκεια της γιορτής ο «νεκρός» εμφανίζεται.  Στο εκπληκτικό  τελευταίο πλάνο της ταινίας μεταγγίζει ακούσια την αποφασιστικότητα του για ανυποχώρητη αντίσταση  σ’ ένα  «μετανοημένο» κρατούμενο.
  Το φιλμ βασίζεται στο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Ανδρέα Φραγκιά (παλιού κρατούμενου στη Μακρόνησο) ο Λοιμός, ενώ και ο Παντελής Βούλγαρης εξορίστηκε από τη Χούντα στη Γυάρο.
Η ταινία προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις του κοινού και των κριτικών στη έντονα πολιτικοποιημένη περίοδο της πρώτης προβολής της, με αποτέλεσμα να θεωρείται το λιγότερο κατανοημένο φιλμ της δεκαετίας του ’70.
 Ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος το  υμνεί χωρίς περιστροφές: «Το Happy day είναι μια μεγάλη ταινία, υποκειμενική και αντικειμενική, εθνική και πανανθρώπινη, συγκεκριμένη και μεταφορική, εντατικό βίωμα μαζί και  υψηλή αφαίρεση ».
 Στον αντίποδα ο Βασίλης Ραφαηλίδης διατυπώνει σοβαρές ενστάσεις : «Απογυμνωμένη από το πολιτικό της μπαγκράουντ η ταινία δουλεύει αποκλειστικά στο επίπεδο του παραδοσιακού ανθρωπισμού με μια αόρατη καταγγελία της βίας και διακηρύσσει μια πίστη στην ενυπάρχουσα στον άνθρωπο καλωσύνη , μεταφυσικώ τω τα τρόπω»
  Σήμερα 40 χρόνια από τότε και πέρα από δογματισμούς και αγκυλώσεις του παρελθόντος   το  Happy day αποτελεί ένα εμβληματικό έργο του νέου ελληνικού κινηματογράφου που συνθέτει με θαυμαστό τρόπο τον πολιτικό-ιστορικό λόγο, με την ποίηση των εικόνων και την διαβρωτικά ανατρεπτική  μουσική του Διονύση Σαββόπουλου.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου