Παρασκευή, 28 Οκτωβρίου 2016

Ο Γατόπαρδος (Il gattopardo, 1963) του Luchino Visconti

Σενάριο: Luchino Visconti, Suso Cecchi D'Amico, βασ. στο ομότιτλο μυθ. του Giuseppe Tomasi di Lampedusa.
Φωτογραφία: Giuseppe Rotunno.
Μουσική: Nino Rota κι ένα ανέκδοτο βαλς του Giuseppe Verdi.
Ηθοποιοί: Burt Lancaster, Alain Delon, Claudia Cardinale, Rina Morelli, Paolo Stoppa, Romolo Valli, Lucilla Morlacchi, Ida Galli, Pierre Clementi. Διάρκεια: 187'.
Έγχρωμη. Ιταλία/Γαλλία, 1963.
Bραβεία: Xρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ Kαννών 1963

Σικελία, 1860. Η είδηση της απόβασης των γαριβαλδίνων διακόπτει την προσευχή στην έπαυλη του πρίγκιπα ντον Φαμπρίτσιο ντι Σαλίνα. Υποκινούμενος από καιροσκοπισμό, ο ανιψιός του πρίγκιπα, Τανκρέντι, κατατάσσεται στους εθελοντές, με την έγκριση του "μεγάλου θείου". Παρά το επαναστατικό κλίμα, οι συνήθειες του Σαλίνα δεν αλλάζουν. Όπως κάθε χρόνο, η οικογένεια πηγαίνει για διακοπές στο ιδιόκτητο φέουδό της. Γίνεται δημοψήφισμα και νέος "ισχυρός ανήρ" της περιοχής αναδεικνύεται ο δήμαρχος ντον Καλότζερο Σεντάρα, άνθρωπος άξεστος και νεόπλουτος. Όταν ο πρίγκιπας τον καλεί σε γεύμα, ο ντον Καλότζερο εμφανίζεται με την πανέμορφη κόρη του, Αντζέλικα, την οποία ερωτεύεται ο Τανκρέντι και αποφασίζει να την αρραβωνιαστεί...

"Tο κεντρικό θέμα του Γατόπαρδου "για να μείνουν όλα ίδια, είναι απαραίτητο όλα να αλλάξουν", δεν με ενδιέφερε μόνο ως ανηλεής κριτική της προόδου, ως απόλυτη άρνηση κάθε είδους μεταμόρφωσης που, σαν μαύρο σύννεφο, σκεπάζει τη χώρα μας και εμποδίζει μέχρι σήμερα κάθε γνήσια αλλαγή."
L.V.


Αριστουργηματική ταινία του Luchino Visconti που βασίζεται στο αρκετά πολύπλοκο πολιτικό μυθιστόρημα του Giuseppe Tomasi Di Lampedusa και αφηγείται την ιστορία του Πρίγκιπα της Σαλίνα και του θερμοκέφαλου ανιψιού του Tancredi που φεύγει για να πολεμήσει μαζί με τον Garibaldi. Το 1860, στη Σικελία, ο ευγενής Don Fabrizio di Salina είναι ο αρχηγός μιας από τις ισχυρότερες οικογένειες του νησιού. Καθώς η Ιταλία θα ενωθεί υπό το σκήπτρο ενός νέου βασιλιά, η αριστοκρατία εξασθενεί και ο Don Fabrizio βλέπει τις επιπτώσεις στη ζωή του. Οι μοίρες των ανθρώπων δεν καθορίζονται πλέον από την κοινωνική τους θέση και οι τίτλοι ευγενείας δεν έχουν τη βαρύτητα του παρελθόντος. Τα φέουδα του εξανεμίζονται, ενώ την ίδια στιγμή ο λατρεμένος του ανιψιός θα ερωτευτεί μια πάμπλουτη χωριατοπούλα. Ανήμπορος να αλλάξει τα πράγματα, αποδέχεται τη νέα κατάσταση με τη φινέτσα που ταιριάζει σε έναν αριστοκράτη, παντρεύοντας τον ανιψιό του με την κόρη του πλούσιου εμπόρου. Ο νεαρός ανιψιός όμως όταν θα δει την ευκαιρία που του παρουσιάζεται, θα μεταμορφωθεί από επαναστάτης σε σύμβολο της νέας τάξης πραγμάτων. Μια από τις πιο ολοκληρωμένες δουλειές του ελιτιστή Luchino Visconti, αποτελεί μια αριστοτεχνικά δομημένη ταινία, που ρίχνει μια καυστική ματιά στις κοινωνικές τάξεις, την πολιτική και τον πόλεμο. Εκπληκτικό καστ, με τον Burt Lancaster, τον Alain Delon και την Claudia Cardinale καλύτερους από ποτέ, υπό την εκπληκτική μουσική του Nino Rota. Ο μεγάλος σκηνοθέτης, αριστοκράτης από καταγωγή αλλά μαρξιστής από πεποίθηση, απεικονίζει σ’ αυτό το μνημειώδες έπος την πτώση της αριστοκρατίας και την άνοδο της αστικής τάξης αναλύοντας τις διαδικασίες με λεπτό και οξυδερκή τρόπο. Χρησιμοποιώντας έναν αρκετά μεγάλο προϋπολογισμό, ο Visconti στήνει με λαμπρότητα και αυθεντικότητα μια ολόκληρη εποχή, κινώντας με άνεση την κάμερα του στα μεγαλοπρεπή ντεκόρ του, χρησιμοποιώντας τη σινεμασκοπική οθόνη, τα χρώματα και τους φωτισμούς για να τονίσει ψυχολογικές και άλλες καταστάσεις και να δημιουργήσει την ατμόσφαιρα της φθοράς, με τη βοήθεια της πράγματι έξοχης φωτογραφίας του Giuseppe Rotunno. Για πολλούς, ο Visconti με τον «Γατόπαρδο» έφτασε στην κορυφή της καλλιτεχνικής του έμπνευσης και έκφρασης, δημιουργώντας έναν πραγματικό άθλο, την εκπληκτική, στημένη με ιδιοφυή έμπνευση, αψεγάδιαστη και πυκνή συμβολισμών απόδοση της τελικής σκηνής του χορού, που βαστά σχεδόν 45 λεπτά (περίπου το 1/3 της ταινίας), και στην οποία καταγράφεται με χειρουργική ακρίβεια η μετάβαση σε μία νέα εποχή. Πλέον είναι μια από τις αριστουργηματικές -αντάξια ανθολογίας- σκηνές που έδωσε ο παγκόσμιος κινηματογράφος. Ο «Γατόπαρδος» άλλωστε κατατάσσεται από πολλούς κριτικούς ως μια από τις σημαντικότερες στιγμές του Ευρωπαϊκού κινηματογράφου, έχει αποσπάσει δεκάδες διεθνή βραβεία ενώ ήταν η μεγάλη θριαμβεύτρια των Κανών το 1963, κερδίζοντας την ύψιστη διάκριση, το Χρυσό Φοίνικα. Μεγάλη ταινία από τις σπουδαιότερες στην ιστορία του κινηματογράφου, που παρά τη μεγάλη διάρκεια της δικαιολογεί απόλυτα τη φήμη που την ακολουθεί και έκανε ακόμα και τον ίδιο τον Ingmar Bergman να παραδεχτεί πως είναι η μόνη ταινία που ζήλεψε πραγματικά!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου