Δευτέρα, 2 Ιανουαρίου 2017

ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΓΑΜΟ (1973) - Ίνγκμαρ Μπέργκμαν


Σκηνές από ένα γάμο
ΚΡΙΤΙΚΗ: ΝΙΝΟΣ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗΣ


* Σουηδία, 1974. Σκηνοθεσία-σενάριο: Ινγκμαρ Μπέργκμαν. Ηθοποιοί: Λιβ Ούλμαν, Ερλαντ Γιόζεφσον, Μπίμπι Αντερσον, Γκούνελ Λίντμπλομ. 169 λεπτά.

***** Σε επανέκδοση η αριστουργηματική ταινία του Μπέργκμαν, η πιο ολοκληρωμένη ανάλυση των (μακρόχρονων) σχέσεων ενός παντρεμένου ζευγαριού. Εξοχες ερμηνείες από το ζευγάρι Ούλμαν-Γιόζεφσον.

Μια ταινία, που ξεκίνησε αρχικά ως τηλεοπτική μίνι σειρά των έξι 50λεπτων επεισοδίων, σημειώνοντας τεράστια επιτυχία στη Σουηδία και στο εξωτερικό, μετατράπηκε τελικά σε μια εξαιρετική τρίωρης διάρκειας ταινία, στην οποία ο Μπέργκμαν καταπιάνεται με ένα από τα πιο αγαπημένα του θέματα: εκείνο των σχέσεων του ζευγαριού αλλά και της σταδιακής διάλυσής τους. Η ταινία παρακολουθεί τη σχέση ανάμεσα στον καθηγητή Γιόχαν (Γιόζεφσον) και τη δικηγόρο γυναίκα του Μαριάν (Ούλμαν), στα πρώτα δέκα χρόνια του γάμου τους, περίοδο αληθινής ερωτικής σχέσης, μέχρι το χωρισμό τους και την (κάπως ρομαντική, θλιμμένη) συνάντησή τους, δέκα χρόνια αργότερα, όταν και οι δύο έχουν παντρευτεί άλλο ταίρι.

Από τις πρώτες σκηνές βλέπουμε τον έρωτα του ζευγαριού να διαλύεται, παρ' όλο που στο ζευγάρι δεν παύει να αισθάνεται στοργή ο ένας για τον άλλον. Εδώ δεν κυριαρχούν τα άγχη και τα αδιέξοδα παλιότερων ταινιών του όπως στη «Νύχτα των σαλτιμπάγκων» ή στο «Μέσα από το σπασμένο καθρέφτη». Αντίθετα, εδώ κυριαρχεί μια ασυνήθιστη γαλήνη. Ακόμη και η σκηνή όπου ο Γιόχαν αναγγέλλει στη Μαριάν ότι ερωτεύθηκε κάποιαν άλλη γι' αυτό και θα την εγκαταλείψει, η ατμόσφαιρα εξακολουθεί να παραμένει ήρεμη. Η γυναίκα του, που εξακολουθεί να τον αγαπά, δέχεται την απόφασή του στωικά, σχεδόν με συμπόνια. Υπάρχει στον καθένα μια αποδοχή της μοναξιάς, η αποδοχή που τους προσφέρει την ηρεμία. Ηρεμία που συναντάμε στις τελευταίες ταινίες ενός Μπέργκμαν που έχει συμβιβαστεί με τη ζωή - «Κραυγές και ψίθυροι» και «Σαραμπάντ», όπου βλέπουμε μια νέα συνάντηση του ζευγαριού από τις «Σκηνές από ένα γάμο». Υπάρχουν βέβαια και οι πληγές, οι ενοχές, οι αλληλοκατηγορίες, ακόμη και οι βίαιες σκηνές -όπως εκείνη όπου ο Γιόχαν χτυπά τη Μαριάν κι ύστερα αρχίζει να κλαίει- από τη σχέση τους όμως δεν παύει να υπάρχει και η έλξη. Ο χρόνος επουλώνει τις πληγές και κρατάει μόνο τις ωραίες, καλές στιγμές. Κι είναι χάρη σ' αυτές που βλέπουμε τους δυο τους να συναντιούνται κάθε τόσο, ύστερα από χρόνια, και να κάνουν έρωτα, ακόμη κι όταν έχουν χωρίσει.

Με κάμερα των 16χλστμ., με πλάνα κοντινά, φωτογραφημένα με ξεχωριστή αγάπη από τον Σβεν Νίκβιστ (που πέθανε λίγους μήνες πριν από τον Μπέργκμαν), ο μεγάλος Σουηδός σκηνοθέτης ακολουθεί το ζευγάρι του στα διάφορα στάδια της σχέσης τους, από εκείνη της συνέντευξης που δίνουν σε δημοσιογράφο μέχρι την τελευταία συνάντησή τους, είκοσι χρόνια μετά, σ' ένα εξοχικό, καταγράφοντας εξονυχιστικά, με επιμονή, οξυδέρκεια αλλά και συμπάθεια, την όλη (μαζί και τη σκληρή) συμπεριφορά τους. Τριάντα τρία χρόνια μετά, η ταινία παραμένει φρέσκια, πάντα αριστουργηματική, είδος μουσικής δωματίου, με μουσικά όργανα τις έξοχες ερμηνείες των δυο πρωταγωνιστών του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου