Τετάρτη, 5 Απριλίου 2017

Το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο/Il vangelo secondo Matteo (1964) του Πιέρ Πάολο Παζολίνι



Συντελεστές: Πιέρ Πάολο Παζολίνι (Σεναριογράφος), Τονίνο Ντέλι Κόλι (Διεύθυνση Φωτογραφίας), Ενρίκε Ιρατσόκι (Ηθοποιός), Σουζάνα Παζολίνι (Ηθοποιός), Μαρτσέλο Μοράντε (Ηθοποιός), Οτέλο Σεστίλι (Ηθοποιός), Νινέτο Νταβόλι (Ηθοποιός), Λουίς Μπακάλοφ (Μουσική)

 Το ‘‘Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο’’ είναι μια συγκλονιστική, μια συνταρακτική μεταφορά. Δεν διεκδικεί κανένα βραβείο ιστορικής ορθότητας ως προς τα κουστούμια η τα χτενίσματα, χωρίς αυτό βέβαια να παίζει απολύτως κανέναν ρόλο. Μέσα από έναν ύμνο στην τέχνη , στην ποίηση ειδικότερα, διαφοροποιείται από όλες τις άλλες, αντίστοιχες ταινίες, και καινοτομεί, προσφέροντας τον καθηλωτικό λόγο του «πρώτου επαναστάτη», αλλά και το σπαραγμό, τη θλίψη, την απόγνωση του πόνου που γεννά η πίστη.

 Η ταινία μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη με πιστότητα το «Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο». Στην αφήγηση του Παζολίνι, ενός μαρξιστή, άθεου δημιουργού, η ιστορία του Ιησού παρουσιάζεται για πρώτη φορά ως αυτή ενός απλού, ταπεινού ανθρώπου, ο οποίος επιδίδεται σε μια επαναστατική εκστρατεία λύτρωσης, καθώς διασχίζει ένα σκληρό — ανθρώπινο και φυσικό — περιβάλλον. Ο Ιησούς δεν είναι ο θεαματικός, λαμπερός θαυματοποιός, αλλά ένας νεαρός, ρακένδυτος άνδρας. Καθώς διασχίζει τα τοπία του φτωχού ιταλικού Νότου συγκεντρώνει δίπλα του, χάρη στο επαναστατικό μήνυμά του, ανθρώπους καθημερινούς, καταπιεσμένους, ανθρώπους του μόχθου. Τα λόγια του μεταφέρονται στην ταινία κατά γράμμα από το Ευαγγέλιο, με υπόκρουση μια ελεύθερη μουσική επιλογή από Μπαχ και Προκόφιεφ μέχρι Μισά Λούμπα και ρωσικά λαϊκά τραγούδια. Το αριστούργημα του Παζολίνι συνεχίζει να συναρπάζει μισό αιώνα μετά την πρεμιέρα του, όταν είχε προκαλέσει σκάνδαλο και κατακραυγή στους κύκλους της Καθολικής Εκκλησίας, η οποία αφόρισε τον δημιουργό. Κι όμως πρόκειται για ένα θρησκευτικό κατ εξοχήν έργο, που μεταφέρει πιστά και απέριττα τον λόγο του Ιησού σε μια θρησκευόμενη αλλά αποξενωμένη από την ουσία του χριστιανικού διδάγματος καθολική κοινωνία. Οι ερασιτέχνες ηθοποιοί υπηρετούν την αυθεντικότητα της αφήγησης. Αξέχαστη είναι η γεμάτη πάθος και ευαισθησία ερμηνεία του Ενρίκε Ιρατσόκι — ενός Ισπανού φοιτητή που επισκεπτόταν τη Ρώμη — ως Ιησού. Ο Παζολίνι επέλεξε το συγκεκριμένο Ευαγγέλιο γιατί το κείμενό του είναι το πιο απλό και λιγότερο μεταφυσικό απ’ όλα. Επέλεξε την πόλη Ματέρα για «Ιερουσαλήμ», ενώ οι σημαντικότερες σκηνές γυρίστηκαν στο άνυδρο, σκληρό τοπίο της Γκραβίνα. Ταιριαστό με τις ερμηνείες και το τοπίο είναι το λιτό μοντάζ και κινηματογραφικό στυλ του σκηνοθέτη, ο οποίος σέβεται απόλυτα το κείμενο του Ευαγγελίου. Με την ταινία αυτή, ο Παζολίνι κλείνει την πρώτη νεορεαλιστική περίοδο του έργου του. Και δημιουργεί, όπως πανθομολογείται πλέον, την καλύτερη ταινία για τον Χριστό που γυρίστηκε ποτέ.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου