Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

La chambre verte (Το πράσινο δωμάτιο)-(1978) του Φρανσουά Τρυφώ

http://2.bp.blogspot.com/-HvE5V9Ud4wg/Uqs8YLJ-eGI/AAAAAAAACWY/DznbzUrJ6pk/s400/chambre-verte-aff0.jpg

Φαντάζει το λιγότερο παράξενο να χαρακτηρίζει κάποιος ένα φιλμ του Τρυφώ… ως παραγνωρισμένο! Σκεπτόμενος τις άπειρες χιλιάδες λέξεις που έχουν γραφτεί για το έργο του, τόσο στη διάρκεια της ζωής του όσο και μετά το θάνατό του το 1984, δύσκολα αποδέχεται κανείς πως υπάρχει περίπτωση έστω κι ένα από τα φιλμ του να έχει … αγνοηθεί! Δεν είναι μόνο ότι το συγκεκριμένο έργο δεν έτυχε της αναγνώρισης από την κριτική την εποχή που κυκλοφόρησε (1978), αλλά και το ότι σπανίως αναφέρεται ως ένα από τα μεγάλα έργα του, πράγμα εξαιρετικά άδικο αν αναλογισθεί κανείς πόσο αληθινά υπέροχο είναι!

Τοποθετημένο στον απόηχο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, το φιλμ έχει για πρωταγωνιστή τον ίδιο τον… σκηνοθέτη, στο ρόλο του Ζυλιέν Νταβέν, ενός ανθρώπου ο οποίος έχει εμμονή με το θάνατο και τους νεκρούς! Οι εμπειρίες του στη διάρκεια του πολέμου, εκεί όπου αντίκρισε την οδύνη και τη καταστροφή σε μια ακατανόητη έκταση, σε συνδυασμό και με τον σοκαριστικό θάνατο της νεαρής αρραβωνιαστικιάς του, τον έχουν καταντήσει ένα πλάσμα στοιχειωμένο για πάντα από την … απώλεια! Ένα πλάσμα που προτιμά να τιμά τη μνήμη εκείνων που δε βρίσκονται πλέον ανάμεσά μας, παρά να ξοδεύει χρόνο με τους ζωντανούς… Μετατρέπει ένα δωμάτιο του σπιτιού του σε μαυσωλείο για την αδικοχαμένη μνηστή του, μεταφέροντας εκεί όλα τα υπάρχοντά της. Όταν ανακαλύπτει πως ο καλύτερός του φίλος - που ήταν χήρος – έχει ξαναπαντρευτεί, το θεωρεί προδοσία προς την …νεκρή σύζυγο του τελευταίου, και κόβει κάθε επαφή μαζί του! Όμως, ακόμα και η επαγγελματική του ζωή «ακουμπάει» στο θάνατο : Ειδικεύεται στο να γράφει βιρτουόζικες νεκρολογίες για την τοπική εφημερίδα!
Η πικρή μοναξιά του θα ταρακουνηθεί όταν θα συναντήσει τη Σεσίλια (Nathalie Baye), την κόρη ενός παλιού του φίλου, η οποία εργάζεται σε έναν οίκο δημοπρασιών. Θα τον βοηθήσει να αγοράσει ένα δαχτυλίδι που ανήκε στην αρραβωνιαστικιά του, κι έτσι θα ξεκινήσουν μια φιλική – μαζί με ένα ελαφρύ φλερτ – σχέση! Όπως σε πολλά απ’ τα φιλμ του Τρυφώ, έτσι κι εδώ, η «κεντρική σχέση» ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές αποτελεί τόσο την ευκαιρία για έναν φιλοσοφικό στοχασμό, όσο και το «τέλος» ή την «έξοδο» από τον τελευταίο! Καθώς η οικειότητα ανάμεσά τους μεγαλώνει, ο Ζυλιέν αναπτύσσει με περίσσεια θέρμη τις απόψεις του και συμπεριφέρεται σαν κάποιος που έχει φτάσει στο σημείο εκείνο της ζωής του όπου έχει καταλήξει να γνωρίζει περισσότερους πεθαμένους, παρά ζωντανούς! Η Σεσίλια διαθέτει έναν σχεδόν παρόμοιο σεβασμό για το παρελθόν, πολύ μακριά όμως από τον φανατισμό που επιδεικνύει ο Ζυλιέν, γεγονός που τροφοδοτεί την… «ένταση» ανάμεσα στους δύο, η οποία γίνεται όλο και πιο σαφής, καθώς η ιστορία εξελίσσεται. 
Η δυναμική που εξερευνά ο Τρυφό στο «Πράσινο Δωμάτιο» είναι άκρως ενδιαφέρουσα : Οι χαρακτήρες του έρχονται κοντά με αφορμή κάποιες παρόμοιες – σε γενικές γραμμές – απόψεις για τη ζωή, αλλά σταδιακά απομακρύνονται ο ένας απ’ τον άλλο εξαιτίας των διαφορών τους που - εν τέλει - «κατοικούν» στις πιο ιδιαίτερες λεπτομέρειες! Για παράδειγμα, εκεί όπου ο Ζυλιέν προτιμά να περνά την κάθε του μέρα τυλιγμένος στο θρήνο και το πένθος για όλους όσους έχει χάσει, η Σεσίλια θεωρεί πως ο καλύτερος φόρος τιμής προς τους νεκρούς είναι το να ζεις! Κι όταν ο πρώτος θα αγοράσει ένα κατεστραμμένο απ' τον πόλεμο παρεκκλήσι που θα το μετατρέψει σε βωμό τιμής και μνήμης για όλους τους νεκρούς της ζωής του, το ...«σχίσμα» ανάμεσά τους καθίσταται οδυνηρά προφανές, ακόμα κι αν εξακολουθούν την προσπάθεια να πείσουν ο ένας τον άλλο για την ορθότητα της σκέψης του. 
Ως σκηνοθέτης, ο Τρυφό φαίνεται να «ευνοεί» την πλευρά της Σεσίλια – αν και παράλληλα τιμά και σέβεται την ευλαβική «αφοσίωση» του Ζυλιέν. Ως ηθοποιός όμως, πραγματικά «μεταγγίζει» στον θεατή την … πυρετώδη «αναχώρηση» του χαρακτήρα που ενσαρκώνει, καθώς ο τελευταίος … σταδιακά απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από την πραγματική ζωή! Αν και το θέμα βασίστηκε αρχικά σε μια συρραφή ιστοριών του Χένρι Τζαίημς και κυρίως στη νουβέλα του τελευταίου «Ο Βωμός των Νεκρών», το «Πράσινο Δωμάτιο» κατέληξε να γίνει μια πολύ προσωπική ταινία για τον Τρυφό, την οποία δούλευε διαρκώς στο μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του ’70 και στο περιθώριο των υπόλοιπων φιλμ που γύριζε, καθώς κι ο ίδιος συνειδητοποιούσε πόσοι πολλοί θάνατοι είχαν προκύψει γύρω του! 
Το γεγονός αυτό προσδίδει από μόνο του μια επιπλέον αυθεντικότητα στην ερμηνεία του τελευταίου, μια ερμηνεία για την οποία ο Τρυφό αισθανόταν τέτοια ανησυχία και αμηχανία που κόντεψε να οδηγήσει τα γυρίσματα σε οριστική διακοπή και το φιλμ σε ματαίωση, εξαιτίας του φόβου που τον είχε κυριεύσει ότι έκανε «κακή δουλειά» σαν ηθοποιός! Ακόμα λοιπόν κι αν ο σκοπός του Τρυφό – ως σκηνοθέτη – είναι να καταρρίψει τις απόψεις του Ζυλιέν, ή έστω να αμφισβητήσει την ένταση και την επιμονή με την οποία εκφράζονται, η απόδειξη για την αρτιότητα της ερμηνείας που παραδίδει έρχεται από το γεγονός ότι η διαφορά ανάμεσα σε αυτό που κάνει σαν ηθοποιός και σε εκείνο που επιδιώκει ως σκηνοθέτης, ουδέποτε φαντάζει ανειλικρινής. 
Αν και υπήρξε μια από τις λιγότερο επιτυχημένες εισπρακτικά ταινίες του, η οποία δεν συγκαταλέχθηκε σχεδόν ποτέ στις κλασικές του, το «Πράσινο Δωμάτιο» αξίζει ανεπιφύλακτα την αμέριστη προσοχή του θεατή, τόσο όσο και τα υπόλοιπα αδιαφιλονίκητα αριστουργήματά του. Είναι ένα μοναδικό φιλμ, γοητευτικά λυπημένο, ένα φιλμ για το βάρος του θανάτου, την ομορφιά της ζωής και την παροδικότητα της ίδιας της ύπαρξης , θέματα τα οποία ο Τρυφό διαχειρίζεται με το σύνηθες στοχαστικό πνεύμα, την διανοητική λεπτότητα και το συναισθηματικό βάθος που τον διακρίνουν. Όπως οι άνθρωποι για τους οποίους ο κεντρικός του χαρακτήρας θρηνεί, έτσι και το συγκεκριμένο είναι ένα φιλμ που αξίζει να θυμόμαστε για πάντα…

 Δημοσιεύτηκε από τον χρήστη Παναγιώτης Μπούγιας στο filmcracker.blogspot.g

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου