Πέμπτη, 18 Μαΐου 2017

LA PEAU DOUCE (Το Τρυφερό Δέρμα / ε.τ. Αμαρτωλές Σχέσεις, 1964) του François Truffaut

Δημοσίευση Εικόνας

Το ιδιαίτερο με το σινεμά του Truffaut είναι πως λειτουργεί εξίσου αποτελεσματικά τόσο στην ουσία όσο και στην επιφάνεια του. Οι αναμφίβολες αναφορές του στα μεγάλα ινδάλματα της γαλλικής Nouvelle Vague -τον Orson Welles, τον Charles Chaplin, τον Lang και, φυσικά στην περίπτωση του Truffaut, τον Hitchcock-, οι προσωπικές εμμονές που τον επαναφέρουν στα οικεία μοτίβα του διακριτικού φετιχισμού με το γυναικείο κορμί, στις απαγορευμένες σχέσεις και τους ακραίες -αλλά ποτέ επικούς- έρωτες, η επιρροή του από τους σύγχρονούς του, στο γαλλικό σινεμά και η αποστροφή του για το συντηρητικό κινηματογραφικό καθεστώς που επικράτησε ως τα τέλη του 50 στην Γαλλία, όλες οι ψηφίδες αυτής της μαγικής του εικόνας βρίσκονται πάντοτε εκεί και ο θεατής μπορεί να της διακρίνει και να ξετυλίξει το νήμα.
Ο Truffaut υπήρξε ο πρώτος που συνέβαλε την ιδέα του auteur, του ολικού κινηματογραφιστή, που κρίνεται εκ των καταβολών του και μοναχά στο τέλος μίας μεγάλης καλλιτεχνικής διαδρομής. Δεν θα μπορούσε το έργο του να μην μπει σε αυτή την διαδικασία του αποσυμβολισμού. Ωστόσο, το ξεχωριστό με τον Truffaut είναι πως ο θεατής μπορεί να ζήσει την εμπειρία των ταινιών του, δίχως να έχει κανένα από τα παραπάνω ερμηνευτικά εφόδια, και παρόλα αυτά να μην στερηθεί τίποτα από εκείνο που ο σκηνοθέτης του έχει ετοιμάσει. Ανάμεσα στον ρομαντισμό και τον ανθρωπισμό, ο Truffaut μπορεί να πειραματίστηκε με τον ανθρώπινο πόνο και τα ακραία κινηματογραφικά είδη, ποτέ ωστόσο δεν ακολούθησε τον ελιτίστικο δρόμο του Godard: ποτέ δεν εκμεταλλεύτηκε το μέσο ή τον αποδέκτη του μέσου του. Πέρα από κάθε θεωρητικό πλαίσιο, αυτό είναι το σινεμά του Truffaut.
Το "La Peau Douce" δεν βρίσκεται ανάμεσα στις διασημότερες ταινίες του Truffaut. Στην πρώτη γραμμή της δουλειάς του συνήθως τοποθετούνται οι τίτλοι των εμβληματικών "Les Quatre cents coups" και "Jules et Jim" και ενδεχομένως τα ύστερά του "LΑHomme qui aimait les femmes" και "La Femme dΑa cote". Αυτή η άτυχη ιεράρχιση ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι το "La Peau Douce" αντιμετωπίστηκε εξ αρχής ως δευτερεύον δείγμα της δουλειάς του Truffaut. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν στερείται τίποτα από τις αρετές των περισσότερο οικείων έργων του. Βασισμένο σε μία ιστορία που ο ίδιος είχε ακούσει, για μία γυναίκα που είχε εισβάλλει σε ένα εστιατόριο του Παρισιού και είχε εκτελέσει εν ψυχρό τον άπιστο σύζυγό της, το "La Peau Douce" ασχολείται με αυτό ακριβώς το θέμα της απιστίας. Και, ενδεχομένως, τα κινηματογραφικά όρια ενός τέτοιου θέματος.
Ο Truffaut επαληθεύει για άλλη μία φορά την συμπάθειά του για το σινεμά του Hitchcock, μονάχα που εδώ δεν το αναπαράγει -όπως κανει στο "La Sirene du Mississipi", πέντε χρόνια αργότερα. Στην ουσία, το αντιστρέφει πλήρως. Ενώ, δηλαδή, ο Hitchcock εισήγαγε βήμα-βήμα τον θεατή στον κόσμο της αγωνίας, εξοικειώνοντάς τον αρχικά με μία πραγματικότητα οικεία στον ίδιο και ίσως ταιριαστή με τις προσδοκίες του για τα cliche του μέσου, ο Truffaut ξεκινά από την κορυφή της κλίμακας και έπειτα χαλαρώνει το ρυθμό για να επικεντρωθεί στην ερωτική ιστορία. Στις πρώτες σκηνές της ταινίας, ο θεατής παρακολουθεί ένα φιλμ αγωνίας, μία καλοστημένη ιστορία καταδίωξης. Το κοφτό editing, τα κοντινά πλάνα σε αντικείμενα, λεπτομέρειες και πρόσωπα, δημιουργούν μία ένταση που ηθελημένα αποπροσανατολίζει τον θεατή, αφού για το υπόλοιπο μέρος του φιλμ πρόκειται να παρακολουθήσει μία χαμηλών τόνων ερωτική ιστορία. Με τις συμπαθείς φετιχιστικές εμμονές του ο σκηνοθέτης μοιράζεται σχεδόν καθόλη την ταινία το βλέμμα του πρωταγωνιστή του: καθώς αυτός παρατηρεί μικρά τμήματα από το κορμί της νεαρής γυναίκας στην πρώτη τους συνάντηση, τις πρώτες στιγμές του ειδυλλίου τους, τις λίγες αγωνιώδεις επαφές τους. Φυσικά, η βίαιη εισαγωγή δεν είναι παρά το πρώτο μέρος ενός πλαισίου που τυλίγει την ιστορία και την ολοκληρώνει με την ίδια βιαιότητα. Με μία απροσδόκητη μετραστροφή της οπτικής γωνίας, ενορχηστρωμένη με σπάνια μαεστρία, ο Truffaut εγκαταλείπει τον ήρωά του από το προστατευτικό του βλέμμα και τον ξανασυναντά όταν εκείνος έρχεται αντιμέτωπος με τη Νέμεσή του.
Το "La Peau Douce" προβλήθηκε στο Φεστιβάλ των Καννών το 1964. Την χρονιά εκείνη το "Les Parapluies de Cherbourg" του Jacques Demy κέρδιζε το πρώτο βραβείο και ο κόσμος του κινηματογράφου καλωσόριζε την πρωταγωνίστριά του, μία πολλά υποσχόμενη ενζενί, την Catherine Deneuve. Στην ίδια διοργάνωση, η ταινία του Truffaut συνάντησε την χλιαρή αντιμετώπιση του κοινού. Λίγοι γνωρίζουν σήμερα ότι η πρωταγωνίστρια του, Francois Dorleac, ήταν η αδερφή της Deneuve, που βρήκε πρόορο θάνατο μόλις το 1967. Μπορεί ο Truffaut να εμπλεκόταν περισσότερο από το κανονικό στη ζωή των πρωταγωνιστριών του. Στην περίπτωση της Dorleac, ωστόσο, τον ευγνωμονούμε που δεν έπαψε να την μνημονεύει με διακριτικότητα στις περισσότερες από τις μετέπειτα ταινίες του. Από την πιστή αναπαράσταση της σκηνής του δίσκου, στο "La Nuit Americaine" μέχρι τα κοντινά πλάνα στο ειρωνικά όμοιο πρόσωπο της Deneuve. 
Κείμενο: Παντελής Φραντζής  |  24-03-2005
http://vidto.me/3isggfiusah6.html

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου