Τρίτη, 8 Αυγούστου 2017

Ο άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν /Ostr sledovane vlaky (1966) του Γίρι Μένζελ





«Ο άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν»
ΚΡΙΤΙΚΗ: ΝΙΝΟΣ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗΣ

* «Ostr sledovane vlaky». Τσεχοσλοβακία, 1966. Μαυρόασπρη. Σκηνοθεσία: Γίρι Μένζελ. Σενάριο: Γίρι Μένζελ, Μποχουμίλ Χράμπαλ (με βάση το μυθιστόρημά του). Ηθοποιοί: Βάκλαβ Νέκαρ, Γίτκα Μπέντοβα, Γιόζεφ Σομρ, Βλαντίμιρ Βαλέντα. 89 λεπτά.
**** Στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής στην Τσεχοσλοβακία, ένας έφηβος μαθητευόμενος σιδηροδρομικός μαθαίνει τις αλήθειες της ζωής σε μια ταινία (Οσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας) σε επανέκδοση, δοσμένη με χιούμορ, συγκίνηση αλλά και ερωτισμό.
Η πιο γνωστή, και μία από τις καλύτερες, ταινία του τσεχοσλοβακικού κινηματογράφου. Γυρίστηκε στην περίοδο της «Ανοιξης της Πράγας», μια πικρόγλυκη κωμωδία γύρω από την ενηλικίωση στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής, γυρισμένη από έναν 28χρονο Γίρι Μένζελ, που κέρδισε το μεγάλο βραβείο στο Φεστιβάλ του Μανχάιμ και το Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, προβάλλεται τώρα σε επανέκδοση σε νέες κόπιες. Η ταινία του Μένζελ έχει για πρωταγωνιστή έναν νεαρό, τον Μίλος (με έναν εξαιρετικό Βάκλαβ Νέκαρ να τονίζει την αφέλεια και την αθωότητά του, θυμίζοντας με το βλέμμα και την όλη συμπεριφορά του τον Μπάστερ Κίτον), που στέλλεται μαθητευόμενος σιδηροδρομικός σ' έναν απόμερο σιδηροδρομικό σταθμό κάπου στη Βοημία, στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής της Τσεχοσλοβακίας κι όπου για προϊστάμενο και «μέντορα» έχει τον Χουμπίτσκα (Γιόζεφ Σομρ), έναν συμπαθητικό, κάπως μπλαζέ, γυναικά που του μαθαίνει τις αλήθειες της ζωής.
Ο Μένζελ αντιμετωπίζει το θέμα του με ζεστασιά, ανθρωπιά, αλλά και άφθονο χιούμορ -συχνά μαύρο- σκιτσάροντας με ρεαλισμό τους διάφορους χαρακτήρες, τόσο τον Μίλος και τον Χουμπίτσκα όσο και τα άλλα πρόσωπα (μαζί κι έναν αυστηρό σταθμάρχη) γύρω τους και γύρω από τον σταθμό. Οι σκηνές της σεξουαλικής μύησης του Μίλος από την όμορφη οδηγό ενός τρένου που κάθε τόσο περνά από τον σταθμό δίνονται με ξεχωριστή φρεσκάδα, χάρη αλλά και ερωτισμό, ενώ εκείνη της απόπειρας αυτοκτονίας του στήνεται με χιούμορ. Ακόμη και οι σκηνές που ο Μίλος αρχίζει να συνειδητοποιεί την τραγική κατάσταση γύρω του και να οδηγείται τελικά σε πράξεις ηρωισμού δίνονται με απλότητα και συνέπεια, δένοντας αρμονικά με το όλο στυλ της ταινίας. Μιας ταινίας με έξοχες ερμηνείες, που συνδυάζει τη συγκίνηση με το χιούμορ και που δίκαια σημείωσε μεγάλη επιτυχία και που βλέπεται με την ίδια φρεσκάδα και σήμερα.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 05/08/2005

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου