Τετάρτη, 8 Νοεμβρίου 2017

Η Μεγάλη Αναμονή / L'attesa (2015) του Piero Messina

  
Η Αννα δέχεται την απρόσμενη επίσκεψη της κοπέλας του γιου της, φροντίζοντας να κρύψει επιμελώς μια κρίσιμη λεπτομέρεια η οποία απειλεί να αλλάξει δραματικά τα δεδομένα. Πάνω σε αυτό το παράδοξο εύρημα, το δεξί χέρι του Πάολο Σορεντίνο («Η Τέλεια Ομορφιά»), Πιέρο Μεσίνα, στηρίζει το δικό του ελπιδοφόρο σκηνοθετικό ντεμπούτο, υφαίνοντας έναν σύνθετο ψυχοσυναισθηματικό ιστό που δίνει στη Ζιλιέτ Μπινός την ευκαιρία για μια συγκλονιστική ερμηνεία.

Σε μια βίλα στη σικελική επαρχία, η Άννα θρηνεί το χαμό του γιου της, Τζουζέπε, όταν δέχεται την επίσκεψη της Ζαν, της κοπέλας με την οποία o Τζουζέπε διατηρούσε σχέση. Η Ζαν αγνοεί την είδηση του θανάτου του Τζουζέπε, και η Άννα αποφασίζει να της κρύψει την αλήθεια, προφασιζόμενη πως ο γιος της λείπει και θα επιστρέψει την Κυριακή του Πάσχα.
Καθώς περιμένουν την επιστροφή του, οι δύο γυναίκες γνωρίζονται μεταξύ τους. Με το στιλιζαρισμένο «L’Attesa», o Πιέρο Μεσίνα, βοηθός σκηνοθέτη του Πάολο Σορεντίνο στην «Τέλεια Ομορφιά», γεννά σασπένς μέσα από το παραδοσιακό τέχνασμα της τραγικής ειρωνείας, μεταμορφώνει τη Ζιλιέτ Μπινός σε μεσογειακή μητρική φιγούρα, πλημμυρίζει το σάουντρακ με τραγούδια των XX και του Λέοναρντ Κόεν, εμπλουτίζει τη δράση με θρησκευτική εικονογραφία και δημιουργεί ένα κατανυκτικό κινηματογραφικό πορτρέτο του θρήνου. Μία από τις δυνατότερες στιγμές του διαγωνιστικού προγράμματος στο περασμένο Φεστιβάλ Βενετίας.

 Αποτέλεσμα εικόνας

(L’ Attesa, Γαλλία-Ιταλία, 2015)
Διάρκεια: 100 λεπτά
Είδος Ταινίας: Δραματική
Γλώσσες: Αγγλικά, Ιταλικά, Γαλλικά με ελληνικούς υπότιτλους
Σκηνοθεσία: Πιέρο Μεσίνα
Σενάριο: Τζιάκομο Μπεντότι, Ιλάτια Μάκκια
Με τους: Ζιλιέτ Μπινός, Τζιόρτζιο Κολαντζέλι, Λου ντε Λαζ
Η αξεπέραστη Ζιλιέτ Μπινός να εντυπωσιάζει με την ερμηνευτική της εγκράτεια και τη θαυμάσια εκφραστική της γκάμα στον ρόλο μιας μητέρας που καλείται να αντιμετωπίσει τον ξαφνικό θάνατο του μονάκριβού της γιου, του Τζιουζέπε, στη «Μεγάλη Αναμονή». Πρώτη σκηνοθετική απόπειρα για τον βοηθό του μεγάλου Πάολο Σορεντίνο στη «La Grande Bellezza» (2013), Πιέρο Μεσίνα, που μπαίνει δυναμικά στην ευρωπαϊκή κινηματογραφική αρένα ως ξεκάθαρος απόστολος του σπουδαίου Ιταλού μαέστρου, αλλά και με σαφείς αξιώσεις για μια ανεξάρτητη πορεία και ένα λαμπρό σκηνοθετικό μέλλον. Με τη «Μεγάλη Αναμονή», ο Μεσίνα πραγματεύεται τη δύσκολη και φορτισμένη θεματική του χαμού και της απουσίας ενός αγαπημένου προσώπου, από τις σχεδόν αντιθετικές οπτικές και προσεγγίσεις δύο πολύ διαφορετικών γυναικών. Της Άννας (Ζιλιέτ Μπινός), της χαροκαμένης μάνας από τη μια, και της Ζιν (Λου ντε Λαζ), της όμορφης νεαρής κοπέλας του γιου από την άλλη. Η τελευταία, απροσδόκητα άρτι αφιχθείσα από το Παρίσι στην τεράστια οικογενειακή βίλα στη Σικελία προς αναζήτηση του Τζιουζέπε, παραμονές του καθολικού Πάσχα, προσγειώνεται σε ένα περίεργο σύμπαν που την αφήνει τουλάχιστον αμήχανη. Θα βρει το κουράγιο η Άννα να αποκαλύψει στη Ζιν την τραγική αλήθεια; Κι αν όχι, ποια τα κίνητρά της και ποιες οι δραματικές συνέπειες των επιλογών της;
Οπτικές και γυναικείες ιδιοσυγκρασίες τις οποίες ο σκηνοθέτης αντιπαραβάλλει έξυπνα, δημιουργώντας έτσι ενδιαφέρουσες δυναμικές μεταξύ τους που χρωματίζουν με τρόπο ιδιαίτερο την όλη συναισθηματική ποιότητα της ταινίας. Πράγμα που υπερτονίζεται με τις στυλιστικές και αισθητικές επιλογές του Μεσίνα, που ως γνήσιος ακόλουθος του Σορεντίνο, δημιουργεί φορμαλιστικά κάδρα εντυπωσιακής ομορφιάς, τα οποία με τη σειρά τους μας προσκαλούν να εξερευνήσουμε τις δραματικές διαστάσεις του έργου. Από τα αχανή, σκοτεινά δωμάτια της βίλας, στα γοητευτικά πλάνα της φύσης της Σικελίας ή τις μακρές λήψεις από καθολικές θρησκευτικές λειτουργίες κι από τα επιτηδευμένα γκρο πλαν σε φαινομενικά ασήμαντα αντικείμενα, στα φοβερά close-ups στο πρόσωπο της Μπινός, όλα συνηγορούν στη δημιουργία μιας υποβλητικής ατμόσφαιρας απελπισίας, μυστηρίου, ακόμη κι εγκλεισμού. Ατμόσφαιρα που επιπλέον συμπυκνώνεται με τις συχνές θρησκευτικές αναφορές του φιλμ, η εικόνα του εσταυρωμένου Ιησού στην κηδεία του Τζιουζέπε λίγο πριν το Πάσχα που μετατρέπει τη Μπινός στην απόλυτη Ζωοδόχα Μητέρα ή στην αναγεννησιακή Μαρία της Πιετά, με την προσμονή της Ανάστασης να υπονοείται. Κατά φάσεις, κάποιες εκκεντρικές σκηνοθετικές επιλογές του Μεσίνα μπορεί να μοιάζουν κατά τι καπριτσιόζικες, ειδικά όταν είναι τόσο αξεπέραστα όμορφες που δύναται να παραμείνουν επιφανειακές. Το όλο μέτρο, οι μινιμαλιστικοί διάλογοι και ο αργός ρυθμός ωστόσο της ταινίας, συντηρούν ορθά τις ισορροπίες, δίνουν χρόνο στον θεατή για να ερμηνεύσει τα τεκταινόμενα και χώρο στη δράση να αναπνεύσει και να εκτυλιχτεί οργανικά.
Η επιτυχία της ταινίας στηρίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην καταπληκτική ικανότητα των δύο πρωταγωνιστριών της να μεταφέρουν μια ευρεία κλίμακα συναισθημάτων (απόγνωση, οδύνη, θυμό, συγκίνηση, απορία, περιέργεια, παραλογισμό) με απόλυτη αυθεντικότητα. Το πρόσωπο της Μπινός ειδικότερα μετατρέπεται σε ένα ευέλικτο καμβά όπου και μόνο μια νευρική σύσπαση ή μερικές λεπτές εκφραστικές μετατοπίσεις είναι αρκετές για να μεταδώσουν άμεσα κι έντονα σκέψη και ψυχική κατάσταση. Η μεταξύ των δύο γυναικών αλληλεπίδραση, που ξεκινά άτσαλα κι άβολα και μετατρέπεται σε μια ζεστή φιλία, είναι καθηλωτική, ενώ η σταδιακά αυξανόμενη ένταση, ενόσω η Άννα συνεχίζει να αποκρύπτει την αλήθεια για τον Τζιουζέπε από τη Ζιν, είναι συγκλονιστική. Δεν μπορούμε παρά να κρίνουμε εν πρώτοις την Άννα για τις «σκληρές» της πράξεις, ώσπου το συναρπαστικό πορτρέτο της γονικής θλίψης της Μπινός καταφέρνει να γεννήσει συμπάθεια και να μας προβληματίσει για το τι άραγε θα κάναμε σε αντίστοιχες συνθήκες στη θέση της. Μήπως η φοβερή παρακράτηση της αλήθειας δεν είναι κι αυτός ένας μηχανισμός άμυνας για την Άννα, που ματαίως προσπαθεί να διατηρήσει μέσω της απτής, φρέσκιας παρουσίας της Ζιν, τον γιο της ζωντανό; Και ποιος τελικά μπορεί να καταδικάσει μια μάνα που προσπαθεί να βρει παρηγοριά από ένα πόνο ανείπωτο; Αυτό το ενδιαφέρον αυτοαντανακλαστικό ταξίδι του θεατή από την επίκριση στον προβληματισμό, στην κατανόηση, προσδίδει ακριβώς στην ταινία συναισθηματικό εύρος, αμεσότητα κι αξιοπιστία.
Μια σπουδαία δραματική ταινία με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ και πανέμορφη, μυσταγωγική φωτογραφία, από ένα νεαρό σκηνοθέτη σταθερά στα χνάρια των ιερών τεράτων του ιταλικού σινεμά, που μας φέρνει αντιμέτωπους με προαιώνια ερωτηματικά για τη ζωή, τον θάνατο και «τ’ ανάμεσό τους», και τα ανθρώπινα, θνητά μας όρια στη διαχείρισή τους.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου