Κυριακή, 31 Δεκεμβρίου 2017

Συμφωνίες και Ασυμφωνίες» /“Sweet and Lowdown”(1999) του Woody Allen

SWEET AND LOWDOWN, Sean Penn, Samantha Morton, 1999.

«Τα συναισθήματά σου είναι κλειδωμένα τόσο βαθιά, δεν ξέρεις πού να τα βρεις»

Ο Γούντι Άλλεν  ,με την πάροδο των χρόνων , εξελίχθηκε από αυτοσαρκαζόμενος  γελωτοποιός  με γνήσιο κωμικό ταλέντο σε σημαντικό  εκφραστή  της οδύνης του σύγχρονου ανθρώπου. Από την κωμωδία στο δράμα καλύπτει ολόκληρη τη γκάμα με την ίδια ευχέρεια και με εξαιρετική χρήση κυρίως της τζαζ ως μουσικής επένδυσης. Ο ίδιος παίζει κλαρινέτο με μουσικά σύνολα τζαζ και η αγάπη και η γνώση του για το είδος έχουν δημιουργήσει ένα αληθινά καλλιτεχνικό πάντρεμα με τις εικόνες του. Βέβαια ο  Άλλεν δεν είναι μείζων δημιουργός με πρωτογενή πυρήνα. Ούτε Μπέργκμαν ούτε Φελίνι, για να αναφέρουμε δυο δημιουργούς από τους οποίους έχει φανερά επηρεαστεί. Ωστόσο τα δάνεια του από αυτούς τους μέγιστους auteurs είναι δημιουργικά ενταγμένα στο προσωπικό του ύφος.
’’Sweet and Lowdown”. Ο τίτλος  συνοψίζει τα συστατικά στοιχεία  της ταινίας. Αρχικά την Αμερικάνικη  τζαζ σκηνή  της δεκαετίας του '30. Μετά τον Emmett Ray (Sean Penn),  αυτοαποκαλούμενο «δεύτερο καλύτερο τζαζ κιθαρίστα στον κόσμο» ,συμπλεγματικό  απέναντι στον ήρωά του ,τον τσιγγάνο κιθαρίστα  Django  Reinhardt. Ο Ray είναι ένας χαρισματικός μουσικός, αυτοδίδακτος βιρτουόζος αλλά και προβληματική προσωπικότητα , ανεύθυνος, αλαζόνας, αλκοολικός. Τέλος την αφελή πλύστρα Hattie  (Samantha Morton) ,  ένα σιωπηλό, παθητικό, γενναιόδωρο πλάσμα ,με μια καρδιά που χαρίζει άνευ όρων αγάπη και θαυμασμό στον Ray .
Η ιστορία είναι απλή, καταγράφει τα σκαμπανεβάσματα της σχέσης μεταξύ του Ray  και της αφοσιωμένης  Hattie καθώς και τις διάφορες συναντήσεις τους με καιροσκόπους celebrities  (Umma Thurman ως συγγραφέα που παρασύρει τον Ray μακριά από την Hattie), μαφιόζους ( LaPaglia), ανθρώπους του Hollywood,  μουσικούς. Η αφήγηση  διακόπτεται από «συνεντεύξεις» με τους λάτρεις της τζαζ - συμπεριλαμβανομένου και του Woody – που σχολιάζουν τη ζωή και την τέχνη του Ray και αναπαριστούν τον μύθο της περηφάνειας, της προκατάληψης, της αυτο-εμμονής και της λύτρωσης. Όπως πολλές από τις καλύτερες ταινίες του Allen, έτσι κι αυτή έχει μια παραπλανητικά αναιμική υπόθεση, αστεία και γοητευτική, αλλά φαινομενικά ελαφριά και ασήμαντη . Ωστόσο  στο παροξυσμικό “coda” του φινάλε  ο αυτοκαταστροφικός καλλιτέχνης  αφού εξομολογείται : «Έκανα ένα μεγάλο λάθος…» ,αποκόπτεται από την κιθάρα-προέκταση του σώματος του και χάνεται για πάντα στη λήθη και στο  άπειρο. Μνημειώδης σκηνή που παραπέμπει ευθέως στον στο ανάλογο φινάλε του Φελινικού “La strada” . Ερμηνευτικά ο Penn  είναι απολαυστικός ,τα μάτια του εκπέμπουν γλυκύτητα και αθωότητα όταν παίζει ,η μουσική τον εξαγνίζει, τα δάχτυλά του και το ένστικτό του δημιουργούν ουράνια τζαζ. Όμως όταν η μουσική σταματά, είναι αβοήθητος: δεν έχει ιδέα  από προσωπικές σχέσεις και ο μόνος τρόπος να αναγνωρίσει την αληθινή αγάπη είναι να την χάσει. Από την μεριά της η συγκλονιστική Morton  αποκαλύπτει τη δύναμη της σιωπής , της ηρεμίας και της ήσυχης παρουσίας της χρησιμοποιώντας τα μάτια της για να μεταφέρει το νόημα, αναβιώνοντας τις τεχνικές του βωβού κινηματογράφου. Τελικά ο όρος «Lowdown» θα μπορούσε να δηλώνει την  εντύπωση της αποστροφής που προκαλεί ο χαρακτήρας του Ray ενώ το «Sweet» να σηματοδοτεί την ανθρώπινη θέρμη που εκπέμπει η Hattie. 
 Ο Woody Allen με αυτή την έξοχη ντοκυμαντερίστικη ψευδο-βιογραφία , μιλά για την αντίφαση ανάμεσα στην αυθεντικότητα της δημιουργίας και το επίπλαστο της προσωπικής ζωής του καλλιτέχνη ,για την αξία της αφοσίωσης και της ανόθευτης αγάπης. 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου