Δευτέρα, 12 Αυγούστου 2019

Σκοτεινοί δολοφόνοι /Sweet Smell Of Success (1957) του Alexander MacKendrick


·        ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΙΝΙΑΣ
  • Σκηνοθεσία: Alexander MacKendrick
  • Σενάριο: Clifford Odets/Ernest Lehman από τη νουβέλα «Tell Me About it Tomorrow»  του Ernest Lehman
  •     Ηθοποιοί:Burt Lancaster (J.J. Hunsecker), Tony Curtis (Sidney Falco), Susan Harrison (Susan Hunsecker), Martin Milner (Steve Dallas), Sam Levene (Frank D’Angelo), Barbara Nichols (Rita), Jeff Donnell (Sally), Joseph Leon (Robard), Edith Atwater (Mary), Emile Meyer (Harry Kello), Joe Frisco (Herbie Temple), David White (Otis Elwell), Lawrence Dobkin (Leo Bartha), Lurene Tuttle (Mrs. Leo Bartha)       
  • Μουσική:Elmer Bernstein
  • Φωτογραφία: James Wong Howe
  • Μοντάζ: Alan Crosland Jr
  • Κυκλοφορία:1957
  • Διάρκεια:   96 λεπτά
  •   Προέλευση: ΗΠΑ


Η τοξική μυρωδιά του αμοραλισμού
Σε ένα εκπληκτικό ,βαθιά εστιασμένο, νυχτερινό πλάνο των «Σκοτεινών δολοφόνων» ο Χανσένκερ (Burt Lancaster)αγναντεύει από τη  κορυφή ενός κτιρίου την ολόφωτη Νέα Υόρκη , την πόλη του «κυβερνά» με σιδερένια πυγμή και εκδικητική αγριότητα .Το δέος που προκαλεί η όποια αναφορά σε αυτόν διαποτίζει την οθόνη  πολύ πριν την εμφάνιση του .

Ο Χανσένκερ είναι ένας τυραννικός και μακιαβελικός αρθρογράφος της Νέας Υόρκης που μέσω της στήλης του ελέγχει τον κόσμο της πολιτικής και του θεάματος δημιουργώντας ή καταστρέφοντας καριέρες σε μια νύχτα. Ο Σίντνεϊ Φάλκο (Tony Curtis), είναι ένας  νεαρός ατζέντης που τυφλωμένος από την επιθυμία του για φήμη και πλούτο γίνεται υποτακτικός του Χανσένκερ. Όταν η αδελφή του τελευταίου, Σούζι (Susan Harrison), ερωτεύεται έναν μουσικό της τζαζ, τον Στηβ Ντάλας, ο Χανσένκερ απαιτεί από το Φάλκο να τους χωρίσει. Όταν αυτός αποτυγχάνει, τον θέτει σε δυσμένεια. Τότε ο αδίστακτος Φάλκο διαρρέει στον Τύπο τη φήμη ότι ο Ντάλας είναι ναρκομανής και κομμουνιστής ,προκαλώντας μια  αλυσιδωτή αντίδραση ζοφερών γεγονότων .

Ο Σκωτζέζος Alexander MacKendrick, γνωστός από τις ιδιότυπες κωμωδίες των στούντιο Ealing («Whisky Galore !», «The Lady Killers») σκιαγραφεί το πορτρέτο των δύο αυτών αντρών και την αναπόφευκτη σύγκρουσή τους, μέσα από το ειρωνικό, πικρό και αιχμηρό σενάριο των Clifford  Odets και Ernest Lehman. Το θαυμάσιο score του Elmer Bernstein και η ευέλικτη  κινηματογραφική μηχανή του θρυλικού James Wong Howe  καταγράφουν με στιλπνή σκληρότητα την σκοτεινή πλευρά της Νέας Υόρκης.


Στους «Σκοτεινούς δολοφόνους» δεν διαπράττονται φόνοι, δεν υπάρχουν μοιραίες γυναίκες ούτε προμηνύματα της μοίρας .Ωστόσο ο κυνισμός, η απληστία και ο αμοραλισμός στάζουν από κάθε λέξη . Η ατμόσφαιρα της ταινίας είναι καθηλωτική και συναρπαστική με τα κομψά νυχτερινά κέντρα, τα καπνισμένα μπαρ ,τα ακριβά ξενοδοχεία. Και μέσα σε αυτά αλληλοσπαράσσονται πλούσιοι επιχειρηματίες, ισχυροί πολιτικοί, διεφθαρμένοι αστυνομικοί, εντυπωσιακές διαθέσιμες γυναίκες , αδίστακτοι τυχοδιώκτες .Όλα αυτά βρίσκουν την ιδανική αισθητική τους έκφραση στις κλειστοφοβικές γωνίες λήψης και τις εφιαλτικές φωτοσκιάσεις του στυλ των φιλμ νουάρ που σοφά υιοθέτησε ο MacKendrick.

«Μου αρέσει αυτή η βρώμικη πόλη» λέει κυνικά ο Lancaster  ,καθισμένος στο τραπέζι ενός εστιατορίου με παγερά ανέκφραστο πρόσωπο και δεσποτική επιβλητικότητα . Όταν εξαπολύει τις λεκτικές του επιθέσεις , ο θεατής νοιώθει την ηλεκτρική ενέργεια στον αέρα .Φέρεται υποτιμητικά στον παντελώς ανήθικο Φάλκο , αλλά στην πραγματικότητα έχει ανάγκη αυτόν τον ύπουλο συκοφάντη , ως υπενθύμιση και επιβεβαίωση της δικής του ανωτερότητάς .Από την άλλη πλευρά τα σύμβολα της καλοσύνης - η Σούζαν και ο Στηβ - είναι ευαίσθητα, εύθραυστα, απελπισμένα άτομα που αδυνατούν να  απεγκλωβιστούν από τις ατέλειωτες συστροφές αυτού του φοβερού λαβυρίνθου χειραγώγησης και σκληρότητας.

Κατά παράδοξο τρόπο ο φαινομενικά άστοχος ελληνικός τίτλος του φιλμ περιγράφει μεταφορικά το σημαινόμενο του. Οι Lancaster και Curtis δεν σκοτώνουν ανθρώπους αλλά καταστρέφουν την ζωή και τα όνειρα τους. Δεν χρησιμοποιούν όπλα αλλά φαρμακερούς διαλόγους που εκτοξεύονται σαν ριπές πολυβόλου. Διαλόγους όπως αυτόν ανάμεσα στους δυο πρωταγωνιστές«Δεν θα ήθελα να σε δαγκώσω. Είσαι ένα μπισκότο γεμάτο αρσενικό ».Κάπως έτσι  φαντάζει κι αυτή η αριστουργηματική ταινία . Ένα μπισκότο- γεμάτο δηλητήριο -πικρό στο κέντρο του, αλλά τόσο όμορφο και θελκτικό στην επιφάνεια του.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου